Biblioteka

Prawo wekslowe

Jak poprawnie podpisać weksel

Weksel jest dokumentem sformalizowanym i sposób jego wypełnienia i podpisania ma istotny wpływ na jego ważność i możliwość wykorzystania. Dlatego bardzo istotne jest, aby zadbać już przy podpisywaniu o skuteczność tego podpisu, a co za tym idzie całego weksla. Zasada ta dotyczy zarówno weksli in blanco, jak i weksli zupełnych.

Jak więc prawidłowo podpisać weksel?

Podpis musi obejmować całą treść weksla, czyli musi być złożony na samym dole, pod wszystkimi zapisami, na przedniej stronie weksla. W razie zamieszczenia podpisu w innym miejscu (np. w poprzek dokumentu) weksel będzie nieważny. Warto zwrócić uwagę, że podpis wystawcy, zarówno na wekslu, jak i deklaracji wekslowej winien zostać złożony w obecności remitenta (czyli podmiotu, któremu weksel jest składany), wówczas może on mieć pewność, że weksel podpisała właściwa osoba. Wpisanie na wekslu nazwiska innej osoby, nawet jeśli jest to czynione za zgodą tej osoby jest fałszerstwem.

Wymagania dotyczące podpisania deklaracji wekslowej są zbliżone do tych dotyczących weksla, chociaż deklaracja jest dokumentem mniej sformalizowanym niż weksel. Dla pewności obrotu dobrze byłoby, aby podpis na wekslu i deklaracji nie odbiegały od siebie.

Skreślenie podpisu wystawcy na wekslu spowoduje jego unieważnienie, chyba że weksel podpisały inne jeszcze osoby w charakterze wystawcy.

Może być kilku wystawców jednego weksla, ale w sytuacji gdy wystawcy zostaną wskazani jako kolejno lub alternatywnie zobowiązani wówczas taki weksel będzie nieważny.

Nie może być wątpliwości co do tożsamości wystawcy weksla.

Podpis osoby fizycznej

Podpis wystawcy weksla nie musi być całkowicie wyraźny lub czytelny, musi jednak wyglądać tak, żeby każdy znający nazwisko wystawcy mógł je odczytać. Dla pewności udzielanego zabezpieczenia wekslowego lepiej jest, żeby podpis składał się z imienia i nazwiska i żeby był czytelny. Obok nazwiska może zostać również wskazany nr PESEL, czy też seria i numer dowodu osobistego, ale nie są to elementy konieczne.

Podpis musi być własnoręczny i złożony w sposób trwały. Niedopuszczalne jest stosowanie skrótu podpisu (tzw. parafy) lub jakiegoś innego znaku, gdyż uniemożliwia on identyfikację podpisującego. Wskazane jest ostrożne podejście i wymaganie od dłużnika posługującego się nieczytelnym znakiem graficznym napisania na wekslu w sposób czytelny nazwiska.

Powyższe potwierdza uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 grudnia 1993 roku (sygn. akt III CZP 146/93) zgodnie z którą „Podpis wystawcy weksla musi obejmować co najmniej nazwisko. Prawo wekslowe nie wymaga dla ważności weksla, aby podpis był czytelny. Podpis nieczytelny powinien jednak być złożony w formie zwykle używanej przez wystawcę.” W takim wypadku, w razie sporu, łatwiej będzie udowodnić, że to właśnie ta osoba podpisała weksel.

Podpis osoby prawnej

W przypadku, gdy wystawcą weksla jest osoba prawna, wówczas posługiwać się ona powinna nazwą, która została ujawniona w rejestrze, do którego osoba ta jest wpisana. Jeśli wystawca zostanie oznaczony skrótem, który nie jest wpisany do rejestru, wówczas spowoduje to brak odpowiedzialności tego podmiotu za zobowiązanie wekslowe.

Umieszczenie na wekslu pieczęci firmowej nie jest niezbędnym elementem skutecznego zaciągnięcia zobowiązania wekslowego, ponieważ osoba prawna może zostać dostatecznie określona również w inny sposób (np. poprzez wpisanie nazwy osoby prawnej). Nie ma ścisłych wymagań co do miejsca podpisu osoby reprezentującej osobę prawną, jednakże z ostrożności zaleca się umieszczanie podpisu pod oznaczeniem osoby prawnej. Umieszczenie przez wystawcę własnoręcznego podpisu nad pieczęcią firmową albo oznaczeniem firmy, bez uwidocznienia stosunku przedstawicielstwa, nie przesądza tego, że oświadczenie woli zostało złożone w imieniu Spółki – wystawcy weksla. Może zatem doprowadzić do zaistnienia zobowiązania po stronie podpisującego.

Przy ustalaniu, kto jest zobowiązanym z weksla, nie dopuszcza się interpretacji woli stron wg art. 65 k.c., niedopuszczalne jest zatem wywodzenie tego, kto i w jakim charakterze się podpisał na wekslu, wbrew treści weksla, np. w oparciu o deklarację wekslową. Dla oceny kto jest wystawcą weksla i kto zaciągnął zobowiązanie wekslowe istotny jest fakt, czyj podpis został umieszczony pod treścią weksla i w jakim charakterze osoba składająca podpis występuje.

Weksel winien zostać podpisany zgodnie z przyjętym w danym podmiocie sposobem reprezentacji. Jeśli więc reprezentacja jest dwuosobowa, to weksel muszą podpisać obie upoważnione osoby. Podpisując się w imieniu osoby prawnej warto oznaczyć charakter, w jakim dana osoba w imieniu spółki podpisuje weksel.

Trzeba również pamiętać, iż podpisanie weksla w imieniu osoby prawnej bez posiadania stosownego umocowania do tej czynności powoduje, iż osoba która złożyła podpis sama zaciąga zobowiązanie wekslowe. Taka sama sytuacja ma miejsce wtedy gdy przekroczone zostaną granice umocowania. Dotyczy to również organu osoby prawnej, który ją reprezentuje. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 1998 roku (sygn. akt III CKN 60/98) wskazując, iż „rzekomy przedstawiciel – tj. ten, kto złożył podpis na wekslu w cudzym imieniu lub jako organ osoby prawnej, nie mając do tego umocowania – sam odpowiada wekslowo, zgodnie z treścią złożonego oświadczenia woli, chyba że jego kontrahent wiedział o braku umocowania”.

Pełnomocnictwo

Można zaciągnąć zobowiązanie wekslowe również przez pełnomocnika, co powinno zostać odnotowane na wekslu. Jeśli weksel podpisał pełnomocnik, ale nie uwidocznił, że występuje w tym charakterze, odpowiada on osobiście, natomiast mocodawca w takim wypadku nie ponosi odpowiedzialności wekslowej. Jeżeli pełnomocnik jedynie przekroczył zakres swojego umocowania, odpowiada za zapłatę całej sumy wekslowej, jednak może żądać od reprezentowanego zwrotu części sumy wekslowej w granicach udzielonego mu upoważniania.

Do podpisywania weksli wymagane jest zasadniczo udzielenie pełnomocnictwa szczególnego. Ponieważ zaciąganie zobowiązań wekslowych nie mieści się w ramach zwykłego zarządu, więc udzielenie takiego pełnomocnictwa musi nastąpić w formie pisemnej. Pełnomocnictwo ustne byłoby nieważne. Wskazuje się również, iż dla zachowania ostrożności pełnomocnictwo powinno zostać udzielone z podpisem notarialnie poświadczonym i konkretnie wskazanym zobowiązaniem wekslowym, jednakże nie jest to wymóg wynikający wprost z ustawy.

powrót do biblioteki

Kontakt